Dr. J.C.L. Neyens, onderzoeker/ geriatriefysiotherapeut, Landelijke Prevalentiemeting Zorgproblemen (LPZ), Universiteit Maastricht/ De Riethorst Stromenland, Geertruidenberg
Vallen komt in alle leeftijdsgroepen voor, maar vormt vooral bij ouderen een groot gezondheidsprobleem. Onder een val wordt verstaan een gebeurtenis waarbij de betrokkene onbedoeld op de grond of een lager niveau terechtkomt, ongeacht de oorzaak. Een derde van de zelfstandig wonende ouderen van 65 jaar en ouder valt één keer of vaker per jaar. Ook in zorginstellingen komen valincidenten veelvuldig voor. In verzorgings- en verpleeghuizen valt de helft van de bewoners tenminste één keer per jaar. Vooral dementerende cliënten lopen een relatief groot risico om te vallen. In deze groep is de valincidentie het hoogst.
De gevolgen van vallen kunnen worden ingedeeld in lichamelijke, psychische en sociale gevolgen. Ongeveer tien procent van de valpartijen bij ouderen leidt tot ernstige letsels. De kans op een heupfractuur bij bewoners ven verpleeg- en verzorgingshuizen is vele malen groter dan bij zelfstandig wonende ouderen. Gebleken is dat na een heupfractuur de kans om hieraan te overlijden relatief groot is. Psychische gevolgen zijn vooral valangst, angst om te bewegen (verlies van zelfvertrouwen), depressiviteit en gevoelens van hulpeloosheid. Sociale gevolgen hangen samen met de verminderde actieradius die vaak leidt tot een lagere deelname aan sociale activiteiten en isolement. Ten slotte mogen ook de hoge gezondheidszorgkosten die valincidenten met zich meebrengen niet buiten beschouwing blijven. Daarbij stijgt na een valpartij, zeker als deze resulteert in een heupfractuur, vaak de zorgzwaarte van de patiënt met een secundaire verhoging van de werkdruk van het personeel.
Valincidenten en de gevolgen daarvan hebben dus een aanzienlijk negatieve invloed op de autonomie en kwaliteit van leven van de getroffen patiënten en leiden tot een toename van functionele beperkingen en functionele achteruitgang, morbiditeit, mortaliteit en medische zorgconsumptie. Daarom is het belangrijk preventieve maatregelen te nemen om valincidenten in de verpleeghuispopulatie zoveel mogelijk te voorkomen. Uit onderzoek blijkt dat preventieve interventies bij kunnen dragen aan het verminderen van valincidenten en de negatieve gevolgen daarvan.