In hoeverre heeft de familie de eindverantwoording over demente ouder? Zijn er voor deze mensen ook rechten, als cliënt bijvoorbeeld dwaalt en de verzorgenden het totaal anders ziet dan de familie?

Beslissingen over behandeling en zorg behoren steeds in het ‘beste belang' van de bewoner te zijn. Bij beslissingsbekwame bewoners lijkt dat niet zo moeilijk. Zij beslissen immers zelf over wat in hun belang is. Het recht op zelfbeschikking houdt in dat je (voor jezelf) ook dingen mag beslissen die anderen onverstandig vinden. Als iemand (dringende) adviezen naast zich neer legt, is dat zijn volste recht.

 

Onbekwaam

Soms moeten we voor een ander beslissen wat in zijn belang is, zonder dat we daar met hemzelf over kunnen praten. Zorgverleners in een verpleeg- of verzorgingshuis hebben daar vaak mee te maken. Een deel van de bewoners is immers beslissingsonbekwaam. Omdat de betrokken bewoner zelf niet meer kan beslissen, moet een vertegenwoordiger dat voor hem doen. De zorgverleners zijn verplicht om de vertegenwoordiger te informeren en vervolgens toestemming te vragen. Het is belangrijk tijdig uit te zoeken wie als vertegenwoordige optreedt.

 

Dwalen

Let op: de ‘contactpersoon' - waar veel verpleeghuizen mee werken - kan weliswaar ook de vertegenwoordiger van een bewoner zijn, maar is dat niet per definitie! Het is daarom duidelijker het woord ‘contactpersoon' in het dossier te vervangen door ‘vertegenwoordiger'. Als een vertegenwoordiger geen toestemming geeft, is het belangrijk om te achterhalen wat de redenen daarvoor zijn. Een goede vertegenwoordiger moet duidelijk kunnen maken dat hij ook echt voor het belang van de bewoner opkomt. Het gaat namelijk niet om het belang van de vertegenwoordiger zelf, maar om wat hij of zij denkt dat het belang is van de bewoner. Leg hier de nadruk over als je bijvoorbeeld de aanpak bij dwalen wil bespreken.

 

 

Beantwoord door: Monique Verkerk - Woordvoerder Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN)