Als een mantelzorger binnen de instelling insuline spuit, wat zijn dan de juridische plichten van de instelling als het mis gaat? Ligt de verantwoordelijkheid bij de instelling of de mantelzorg?

'Laten we er hierbij vanuit gaan dat de mantelzorger naaste familie is. Als een familielid of een partner van de cliënt al jarenlang als mantelzorger insuline spuit, dan is het eigenlijk bijna logisch dat deze het voort kan zetten in een zorginstelling. Het is dan ook niet in het belang van de cliënt om de mantelzorger het insuline spuiten te ontzeggen. De instelling kan zelf bepalen of ze het insulinespuiten voort laat zetten door de mantelzorger of niet.

 

Wat de rechtsvervolging betreft: familie van cliënten zijn geen verpleegkundigen. Zij zijn dus zijn niet big-geregistreerd. Maar zij zijn wel degelijk aansprakelijk als er iets misgaat, hier is het civielrecht, of -als er moedwillig bijvoorbeeld een verhoogde dosis is gegeven-  het strafrecht van toepassing.

 

Toch betekent dit niet dat de zorginstelling zelf geen verantwoordelijkheid draagt als het misgaat. Er is een gedeelde verantwoordelijkheid, van mantelzorger én zorginstelling. Als een zorginstelling besluit om de mantelzorger het insuline-spuiten te laten doen, dan moet de instelling er ook zeker van zijn dat deze mantelzorger bekwaam genoeg is voor deze handeling. Dit kan de instelling zelf toetsen. Het insuline spuiten kan de eerste keren bijvoorbeeld onder toezicht van een deskundige verzorgende gebeuren, die kijkt of de mantelzorger bekwaam genoeg is om het alleen af te kunnen.

 

Als een zorginstelling besluit dat de mantelzorger bepaalde handelingen mag verrichten, dan is het wel praktisch dat op papier bepaalde regels opgesteld worden, waaruit opgemaakt kan worden wanneer een mantelzorger bekwaam genoeg is om bepaalde handelingen te verrichten. Mocht er ooit iets fout gaan, dan kan de zorginstelling teruggrijpen naar deze regels, en aantonen dat het alles heeft gedaan om de zorg voor de cliënt zo goed mogelijk te laten verlopen.

 

Het is ook mogelijk om als zorginstelling de mantelzorger bekwaam te laten verklaren door een arts. Verder kan de instelling periodiek met de mantelzorger evalueren hoe de verzorgende handelingen -in dit geval het insuline spuiten- gaan, en dit op schrift stellen.'

Beantwoord door: Carel van den Bergh - jurist Nu'91